Het bevragen van een AI-model gebeurt op basis van een bevragingsmethode, dat natuurlijke taal benadert, die voor organisaties niet gratis is.

Niet enkel de bevraging kost geld, ook de verwerking van de vraagstelling en de via het artificiële intelligentie model (AI-model) verkregen antwoorden zijn niet gratis.

In de Angelsaksische media (Bloomberg, CBS, CNBC, Fortune, …) hoort men reeds dat sommige grote multi-nationale bedrijven (Über, Microsoft, …) die enkele maanden geleden nog heel enthousiast waren inzake de implementatie en het gebruik van AI-tools hun AI-activiteiten reeds beginnen terug te schroeven omwille van de hoog oplopende (licentie en token) kosten.

Sommige bedrijven hebben immers reeds hun totale AI-budget voor 2026 in het eerste kwartaal van 2026 opgesoupeerd.

Andere bedrijven melden dat het gebruik van AI-tools meer kost dan de (ontslagen) werknemers die ze vervangen; een vermelding dat ook door onderzoek wordt bevestigd, namelijk dat het gebruik van AI slechts voor 23% van de functierollen een toegevoegde waarde kan hebben, terwijl in 77% van de gevallen het werk goedkoper kan worden uitgevoerd door mensen.

In deze korte blog zal ingegaan worden op de relatie tussen AI-prompts en AI-tokens, en de kosten dat dit met zich meebrengt voor de organisaties die van AI-systemen gebruik maken.

AI Prompts

Het verkrijgen van antwoorden van een AI-systeem gebeurt via een vraagstelling aan dit AI-systeem.

Deze vraagstelling wordt ook wel een AI-prompt of kortweg een prompt genoemd.

AI-prompts kun je dus min of meer beschouwen als een op mensenmaat gemaakte bevragingstaal.

Dit in tegenstelling tot bijvoorbeeld meer technische bevragingstalen, zoals bijvoorbeeld SQL (Oracle, MySQL, MS SQL-Server, …) en (POST)QUEL (UC Berkeley Postgres en University Ingres).

Bij deze laatste bevragingstalen (SQL, QUEL, …) moet de gebruiker immers niet enkel weten hoe de structuur (tabellen, kolommen, soort datatype voor iedere kolom, …) van de onderliggende database is gedefinieerd, maar moet de gebruiker ook kennis hebben van de bevragingstaal (syntaxis) zelf.

Zo is bijvoorbeeld de bevragingstaal SQL (Structured Query Language) van IBM DB/2 en IBM DB/400 niet helemaal hetzelfde, laat staan dat deze SQL-varianten hetzelfde zouden zijn als bijvoorbeeld de SQL-variant van MS SQL-Server, Oracle, MySQL, PostgreSQL, Sybase, …

Aangezien AI Prompts voor de gewone gebruiker die geen technische kennis heeft als natuurlijke taal overkomt, kunnen deze gebruikers, althans in theorie, zonder al te veel moeite antwoorden en resultaten bekomen van een AI-systeem.

Of de antwoorden die van het AI-systeem worden bekomen juist zijn en beantwoorden aan de verwachtingen van de gebruiker zal afhankelijk zijn van de kwaliteit van de ingegeven prompt.

Zo zullen bijvoorbeeld AI-prompts zonder de opgave van een zoekrichting, de rol als de welke het AI-systeem dient te handelen, een context van de vraagstelling en wat voor resultaat men van het AI-systeem verwacht aanleiding geven tot antwoorden die de gebruiker misschien helemaal niet had verwacht, bv. te generiek zijn, of die totaal onbruikbaar zijn.

Men ziet reeds dat het schrijven en testen van goede AI-prompts, net zoals het schrijven en testen van een goede SQL query, tijd, kennis, ervaring en dus ook kosten met zich meebrengt.

Bovendien moet men bij AI-prompts ook nog rekening houden met kosten, namelijk de kost van een token.

AI Tokens

Zoals reeds aangehaald moet men bij het opstellen van een AI-prompt letten op de kosten van de gebruikte tokens.

Immers een AI-prompt wordt omgezet in tokens, die aan het achterliggende AI-systeem worden doorgegeven en verwerkt zodat het AI-systeem een antwoord op de vraag, de zogenaamde output, kan genereren.

AI-tokens zijn dus basiscomponenten, zoals een woord, een combinatie van woorden, een deel van een woord (bv. ombouwen wordt: om- (is 1 token) en bouw- (is 1 token) en -en (is 1 token), dus in totaal 3 tokens), en punctuaties zoals een uitroepteken (!).

Tokens en kosten

Ieder token heeft een prijskaartje, doorgaans uitgedrukt in enkele EURO centiemen (€0.0X), of een tiende van een EURO centiem (€0.00X).

De prijs per token is tevens afhankelijk van de aard van de input en/of output en de aard van de verwerkte gegevens om de output te bekomen.

Bijvoorbeeld afbeeldingen, muziek en videobestanden hebben immers allemaal een andere prijs per token, die hoger ligt dan de prijs voor een teksttoken. Ook het gebruikte AI-model zal mee de prijs per token bepalen. Sommige AI-modellen hebben een hogere prijs per token dan andere AI-modellen.

Tokens worden doorgaans verkocht per X-duizenden stuks aan een bepaalde prijs, net zoals dit het geval is bij sommige soorten software applicaties waar men een prijsmodel hanteert van X-calls per prijseenheid.

Dus een heel simpele en generieke AI-prompt zoals bijvoorbeeld:

“Geef mij alle pop artiesten uit het jaar 2000.”

is opgebouwd uit 11 tokens.

Indien een token €0.01 kost, dan is de prijs van deze AI-prompt €0.11.

Complexere AI-prompts zullen dus meer kosten dan simpele AI-prompts.

Bijvoorbeeld:

“Als kenner van pop muziek, geef een lijst van tien pop artiesten uit het jaar 2000 in volgorde van best- naar minst verkopende en de naam van de hit.”

Deze prompt heeft 36 tokens, en zal dus €0.36 kosten.

Aangezien deze AI-prompt preciezer is gedefinieerd, zal het bekomen resultaat ook nauwkeuriger zijn en meer beantwoorden aan de verwachtingen van de gebruiker dan de eerste AI-prompt.

Je kunt beide prompts in de gratis AI-modus van de Google search balk uittesten en zien wat het precieze resultaat is dat je bekomt.

Relatie tussen AI-Prompts en AI-Tokens

Zoals men hierboven reeds kan afleiden, hoe complexer en gedetailleerder de AI-prompt is die aan het AI-systeem wordt doorgegeven, hoe duurder het verzoek van de gebruiker zal zijn.

Bovendien vereist, zoals reeds aangehaald, voor sommige AI-systemen ook dat de verwerking van de vraag van de gebruiker en de gegenereerde output van het AI-systeem tokens.

Zelfs de ingave, verwerking en output van afbeeldingen, muziek, etc. wordt omgezet en vereist tokens.

Zo kan de input in een AI-prompt van een afbeelding getokeniseerd worden op basis van de resolutie van de afbeelding, waarbij een afbeelding van bijvoorbeeld 512×512 pixels gelijk is aan 10 tokens. Een afbeelding groter dan 512×512 pixels zal dan opgedeeld worden in sub-afbeeldingen van 512×512 pixels om op basis van de som van alle sub-afbeeldingen het totaal aantal vereiste tokens te berekenen en dus de prijs van deze afbeelding.

Maar het is niet enkel de input, hoewel belangrijk om kwalitatieve output te krijgen, dat een prijskaartje heeft, ook de verwerking zelf om tot een output te komen evenals de output heeft een kostprijs.

De verwerking van de vraag van de gebruiker wordt immers ook omgezet in een aantal tokens, evenals de door het AI-systeem gegenereerde output.

Dus als uw output veel gegevens bevat dat niet relevant is, of wanneer het AI-systeem verwerkingen dient te doen die eigenlijk niet relevant zijn, dan zal de gebruiker toch moeten betalen voor deze niet relevante verwerkingen en informatie in de output.

Men heeft er dus alle belang bij om zijn AI-prompts zo correct mogelijk te definiëren.

Budgetbeheer bij AI

Afgezien van de kostprijs voor licenties kunnen organisaties o.a. het volgende doen om de kosten voor het gebruik van AI-systemen in de hand te houden:

• Gebruik AI-systemen enkel voor die taken en workflows waar dit echt nodig is, en een toegevoegde waarde kan bieden;
• Bepaal vooraf wie AI-systemen mag gebruiken;
• Bepaal vooraf welk AI-model voor welk soort vragen, taken of workflows er gebruikt zal worden;
• Definieer relevante en duidelijke AI-prompts, waarbij o.a. rekening wordt gehouden welke rol het AI-systeem moet aannemen, wat van het AI-systeem precies wordt verwacht en geef enkel relevante context mee;
• Verifieer de output van het AI-systeem, om te vermijden dat men blindelinks de output van het AI-systeem gaat uitvoeren.

Samengevat

Doe eerst grondig je huiswerk alvorens met AI te beginnen.

AI is, momenteel nog, geen wondermiddel.

Zoals sommige studies aantonen heeft AI op de dagelijkse werkplek niet voor iedereen toegevoegde waarde, laat staan dat het mensen onder alle omstandigheden kan vervangen.

Bloep, 6 juni 2026.