Verwerkingsverantwoordelijken van persoonsgegevens motiveren soms de reden van hun verwerking op een artikel uit de GDPR dat toelaat verwerkingen uit te voeren op basis van een gerechtvaardigd belang.
Echter deze bepaling kan niet altijd worden ingeroepen, en is zeker geen opvangmechanisme wanneer de andere mogelijke wettelijke redenen niet van toepassing zijn.
In deze korte blogpost zal kort ingegaan worden wat eigenlijk precies het begrip “Gerechtvaardigd Belang” betekent.
Te onthouden
- Er zijn vele belangen die als gerechtvaardigd kunnen worden beschouwd.
- Het gerechtvaardigd belang is geen opvangmechanisme wanneer de andere rechtsgronden niet van toepassing zijn.
- De toepassing van het gerechtvaardigd belang als geldige rechtsgrond is afhankelijk van strikte criteria.
Het gerechtvaardigd belang als rechtsgrond
De GDPR (AVG in het Nederlands) voorziet het “Gerechtvaardigd Belang” als rechtsgrond voor de verwerking van persoonsgegevens.
De neiging bij organisaties bestaat daarom soms indien zij geen andere geldige rechtsgrond kunnen bedenken ter verantwoording van haar (voorgenomen) verwerking, zij zich gemakshalve baseren op deze rechtsgrond.
Maar wat betekent nu eigenlijk dit begrip?
Algemene voorwaarden
Het Europees Hof van Justitie heeft reeds de voorwaarden gedefinieerd opdat er sprake kan zijn de verwerking van persoonsgegevens op basis van een “Gerechtvaardigd Belang”.
Deze voorwaarden zijn:
- de verwerkingsverantwoordelijke of een derde behartigt een “Gerechtvaardigd Belang”;
- de verwerking van persoonsgegevens is noodzakelijk voor de behartiging van dat “Gerechtvaardigd Belang”; en
- er moet een afweging gemaakt worden tussen de belangen van de verwerkingsverantwoordelijke of de derde en de persoon wiens persoonsgegevens worden verwerkt.
Aan deze 3 voorwaarden moet cumulatief worden voldaan.
Maar wat is nu eigenlijk een belang dat gerechtvaardigd is?
Het begrip “Gerechtvaardigd Belang”
Het Europees Hof van Justitie heeft gesteld dat er vele belangen kunnen zijn die als gerechtvaardigd kunnen worden beschouwd, zoals bijvoorbeeld fraudebestrijding.
Maar hoe bepaal je dan wat nu eigenlijk “Gerechtvaardigd” is?
Hiervoor heeft het Europees Hof van Justitie in verschillende arresten enkele criteria opgenoemd.
Wat is “Gerechtvaardigd”?
De criteria die mede bepalen wat “Gerechtvaardigd” is zijn volgens de rechtspraak van het Europees Hof van Justitie:
- de vooraf gekendheid van de do of don’t,
- de noodzakelijkheid van de do of don’t,
- het niet discriminerend karakter van de do of don’t,
- de do of don’t is objectief van toepassing, en
- de do of don’t is in rechte betwistbaar door de persoon op wie het van toepassing is.
Uit deze criteria kan men afleiden dat niet om het even wat als gerechtvaardigd kan worden beschouwd.
Mensen moeten immers vooraf weten wat wel en niet kan of mag.
Er moet een noodzaak zijn voor hetgeen al dan niet kan of mag; hypothetische do’s of don’ts vallen daar bijvoorbeeld niet onder.
Ze mogen ook niet worden gediscrimineerd bij de toepassing van hetgeen al dan niet kan of mag; m.a.w. de toepassing moet objectief gebeuren.
In geval de persoon niet akkoord gaat moet hij of zij de mogelijkheid hebben om de situatie te betwisten en dus in recht aan te vechten.
Wanneer is er dan een “Gerechtvaardigd belang”?
Samengevat kan men daarom stellen dat er sprake is van een “Gerechtvaardigd Belang”, en dat de verwerkingsverantwoordelijke deze reden kan inroepen indien:
- er een wettelijk belang aanwezig is;
- dat vooraf precies, duidelijk en actueel is voor de mensen op wie het van toepassing is;
- dat zonder discriminatie en objectief kan worden toegepast;
- en in rechte kan worden betwist door diegenen op wie het van toepassing is.
Bloep, 9 augustus 2026.
OPGELET: deze blog is geen juridisch advies. De verwerking van persoonsgegevens is vaak een case-by-case verhaal, en dient daarom ook op die basis te worden beoordeeld. Aarzel daarom niet om contact op te nemen om uw specifieke situatie te bespreken via ons Contact Formulier.